نهال کیوی

درخت کیوی

نام علمی کیوی delicious actinidia از خانواده diabetes میباشد. کیوی درختی است دو پایه دارای ریشه های نسبتا ضخیم، گوشتی، آبدار و سطحی (باید از شخم عمیق در اطراف تنه خودداری نمود)، برگ های خزان کننده، قلبی شکل و متناوب و دارای پرزهایی است که بر روی تبخیر و تعرق، آفات و بیماری ها و تبادل گازی گیاه تاثیر میگذارند. برگ ها در کیوی مهم می‌باشند، چرا که سطح برگ بر اندازه نهایی میوه تاثیر مستقیم دارد. گل ها اواخر بهار شکوفا میشوند. گرده افشانی آن توسط باد و حشرات انجام میشود ولی زنبور عسل به عنوان حشره ای ویژه برای گرده افشانی گل های کیوی میباشد که باید بسیار مورد توجه قرار گیرد. میوه از اوایل آبا‌ن ماه قابل برداشت است. و وزن متوسط میوه در ایران ۷۱ گرم میباشد. رشد جوانه ها در درخت کیوی همانند درخت انگور میباشد و گل های آن‌ بر روی شاخه های فصل جاری تشکیل می‌شوند. کیوی از درختانی است که سال آوری دارد و ازیاد محصول در یک سال سبب کاهش محصول محصول در آینده می‌گردد. دوره نونهالی درخت کیوی ۳ الی ۴ سال میباشد.

در سال ۱۳۵۴ برای اولین بار میوه کیوی وارد کشور ما ایران شد. و از آن زمان به بعد باغداران از کاشت این نهال استقبال کردند. مهم ترین دلیل این استقبال، به صرفه بودن کاشت درخت کیوی، از نظر اقتصادی بود. این میوه قابلیت نگهداری در انبار برای مدت زمان سه تا چهار ماه را داشته و همچنین با حفظ رطوبت و کنترل دمای مناسب، امکان انبار کردن آن برای ۹ ماه وجود دارد. میوه کیوی بر روی درخت هایی کوچک که در اصطلاحات به آن ها درختچه می‌گویند، رشد می‌کند. زادگاه اصلی میوه پر خاصیت کیوی به کشور چین برمی‌گردد. در ابتدای پیدایش و کاشت، این رقم بیشتر در مناطقی از شمال چین رشد می‌کرد. با گذشت زمان کشت کیوی به استان های جنوبی کشور چین‌ نیز رسید.

یکی از مهم ترین شاخه های این درخت، وجود گل نر و ماده به صورت مجزا در درخت است. به این‌ معنا که گل های نر در یک درختچه و گل های ماده در درختچه ای دیگر میرویند، به همین جهت باغداران برای رسیدن به محصولی مطلوب، برای کشت درخت کیوی در باغ خود چند رقم را با هم انتخاب می‌کنند. ریشه های این درخت بسیار قوی بوده و از ضخامت قابل توجهی برخوردار هستند. در اصطلاح به ریشه های درختچه، ریشه گوشتی می‌گویند. از دیگر نکات مهم در ارتباط به درختچه کیوی، نحوه محصول دهی آن‌ است‌.

کاشت درخت کیوی

رایج ترین روش برای کاشت درخت کیوی، کشن به صورت بذری است. برای این منظور انتخاب نوع بذر برای کاشت اهمیت بسیاری دارد. به این ترتیب پیش از کاشت نوع کیوی مورد نظر خود را انتخاب کنید. هر کدام از انواع کیوی کیفیت منحصر به فردی داشته و به آب و هوای متفاوتی برای رشد نیاز دارند. بذر این میوه در واقع همان دانه های سیاه رنگی هستند که شما پس از برش دادن کیوی آن ها را مشاهده میکنید. برای کشت بذری ابتدا باید این دانه های سیاه رنگ را از میوه جدا کرده و درون یک پارچه یا دستمال خیس قرار دهید، بذرها برای رشد به محیط گرم احتیاج دارند. به این ترتیب پارچه حاوی دانه های سیاه را درون ظرف یا محفظه ای قرار داده و درب آن را بسته و در محیطی گرم جای دهید. شاید این سوال پیش بیاید که چرا باید بذرها را درون پارچه ای خیس قرار دهیم. در این مرحله رطوبت مهم ترین اصل در رشد بذر بوده و تا زمان جوانه زدن دانه ها نیز این رطوبت باید حفظ شود. در مرحله بعد که بذرها جوانه زدند، شما باید محیطی با دمای بین ۱ تا ۲۸ درجه سانتی گراد را برای قرار دادن بذر درون خاک انتخاب کنید. در واقع در این مرحله شما می‌توانید بذرها را به همراه پارچه مرطوب درون خاک باغچه ی گلدان قرار دهید.

بهترین فاصله کاشت نهال کیوی نسبت ۴ در ۴ یا ۵ در ۵ است. البته این امکان نیز وجود دارد که نهال ها را به فاصله ۴ متری از یکدیگر در ردیف هایی با فاصله ۵ متری کاشته و پرورش دهید.

نکته مهم در کاشت درخت کیوی، حساسیت آن نسبت به دمای پایین است. از آنجا که این‌ نهال در برابر سرما آسیب پذیر بوده شما می‌توانید در سال های اولیه رشد درخت آن در محیطی گرم در فضای بسته نگهداری کنید. پس از یک الی دو سال امکان منتقل کردن نهال به فضای آزاد وجود دارد. از دیگر نکات مهمی که هنگام کاشت کیوی، باید به آن توجه ویژه ای داشته باشید، روند رشد شاخه های این درخت است. شاخه های این درختچه در مسیر رشد به یک نیروی کمکی مانند یک چوب یا داربست احتیاج دارند تا به عنوان راهنما از آن استفاده کرده و بالا بروند.

بهترین زمان و فصل مناسب برای کاشت نهال کیوی، اوایل پاییز در ماه مهر و اواخر تابستان در ماه شهریور است. همانطور که اشاره کردیم هر کدام از انواع کیوی باید در شرایط آب و هوایی متفاوتی کشت شوند. با این حال بهترین موقعیت آب و هوایی برای رشد این میوه، مناطق معتدل یا سردسیر است. این درختچه قابلیت کشت و رشد در مناطق گرمسیری را ندارد.

خاک های شنی، بهترین نوع خاک برای کاشت نهال کیوی، هستند. توجه داشته باشید که خاک های شنی باید دارای هوموس کافی باشند. هوموس یا بقایای باقی مانده از موجودات زنده خاک، در رشد بهینه درختانی همچون کیوی، نقش موثری دارد. به همین جهت خاک شنی که برای کاشت درخت کیوی، انتخاب می‌نمایید باید دارای هوموس فراوانی باشد. در صورتی خا‌ک شنی دارای هوموس را برای کاشت کیوی، انتخاب نکردید. می‌توانید مخلوط کودهای دامی پوسیده و ماسه بادی را جایگزین گیاخاک یا هوموس کنید. نکته مهم در ترکیب کود دامی و ماسه بادی، نسبت یکسان مقدار آن ها با یکدیگر است، این نسبت باید پنجاه به پنجاه باشد. از دیگر نکات مهم در ارتباط با خاک مناسب برای کاشت درخت کیوی، زهکشی خا‌ک است که باید به خوبی انجام شود. همچنین رطوبت کافی و اسیدی بودن خاک نیز باید در نظر گرفته شود. میزان اسیدیته یا ph خاک برای گیاه کیوی باید بین ۶ تا ۶.۵ باشد.

درختچه برای رشد بهتر به آبیاری زیادی احتیاج دارد، البته نه بدین معنا که آبیاری زیاد باعث پوسیده شدن ریشه ها و از بین رفتن نهال شود. بهترین روش آبیاری برای این درختچه روش های قطره ای و میکرو جت و همچنین آبیاری متداول است. همانطور که اشاره کردیم خاک مناسب جهت کاشت درخت کیوی، باید مرطوب باشد. به همین جهت آبیاری مناسب به منظور حفظ رطوبت خاک اهمیت بسیاری دارد. این نهال استقامت کمی در برابر خشکی برخوردار بوده و آبیاری منظم و کافی در رشد و پرورش آن نقش موثری دارد. بسیاری از باغداران با مشکل نفوذ آب به عمق خا‌ک مواجه هستند. از آنجا که آبیاری مناسب در کاشت کیوی، امر مهمی تلقی میشود، فراهم کردن شرایط لازم برای رسیدن آب به عمق خاک اهمیت زیادی دارد.

اگر بخواهیم کاشت از طریق قلمه زنی انجام دهیم، انتخاب قلمه مناسب برای رسیدن به نتیجه ای مطلوب در تکثیر این‌ نهال، از مواردی است که باید همواره آن را در نظر داشته باشیم. باغداران حرفه ای معمولا قلمه را از شاخه هایی انتخاب می‌کنند که حدود یک سال عمر دارند. بهترین ابعاد برای انتخاب قلمه، طول ۱ تا ۱۵ سانتی متر و قطر ۱ تا ۷ سانتی متر است. البته امکان جدا کردن قلمه تا طول ۲ سانتی متر نیز وجود دارد. هنگام جدا کردن قلمه از شاخه از ابزاری استفاده کنید که هنگام برش زدن به قلمه آسیب وارد نشود. اگر قصد تکثیر این نهال را دارید، نیمه دوم‌‌ ماه های دی و بهمن، بهترین زمان برای انجام قلمه زنی محسوب می‌شود. پس از جدا کردن قلمه و آماده کردن برای کاشت، آن را درون خاکی شامل مخلوطی از پیت ماس، پرلیت و کوکوپیت قرار دهید. با حفظ رطوبت خاک، ریشه قلمه ها پس از مدت زمانی برابر با ۶ تا ۸ هفته رشد کرده و آماده انتقال به خاک گلدان میشوند. توجه داشته باشید که برای محافظت از گیاه در برابر سرما باید قلمه ها را در محیطی گرم مانند گلخانه نگه داری کنیم. تا زمانی که ارتفاع نهال به اندازه استاندارد زمان کاشت درخت کیوی فرا نرسیده است و امکان انتقال آن از گلخانه وجود ندارد. بهترین شاخص برای این منظور، رسیدن نهال به ارتفاعی بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی متر است.

یکی از مهم ترین عناصر برای رشد بهینه و کاشت درخت کیوی است. در صورتی که در کوددهی از ازت به میزان کافی استفاده نشود، رشد نهال شما با کاهش قابل توجهی رو به رو می‌شود. همچنین پتاسیم، نیتروژن منگنز، منیزیم و سولفات روی نیز از دیگر مواردی هستند که به هنگام کوددهی باید به آن ها توجه داشته باشیم. کمبود پتاسیم در خاک مناسب برای کاشت کیوی، بر روی کیفیت محصول و میزان باردهی درخت تاثیرگذار خواهد بود. شما می‌توانید کوددهی نهال را هر پانزده روز یک بار در بازه زمانی بین فروردین و شهریور ماه همراه با آبیاری انجام دهید.

درختچه کیوی، رشد قابل توجهی داشته و همین امر باعث می‌شود تا با مشکلات متعددی در فرآیند رشد آن مواجه شویم. همانطور که اشاره کردیم برای راهنمایی شاخه ها باید از ابزاری مانند چوب یا میله استفاده کنیم تا شاخه ها به هنگام رشد دور آن پیچیده و بالا بروند. گاهی اوقات بعد از کاشت درخت کیوی، رشد زیاد شاخه ها و پیچیدن دور میله یا چوب، شاخه ها را از مسیر درست خود منحرف کرده و در نهایت باعث خشکی آن ها میشود. به همین‌ جهت معمولا باغداران در طول یک هفته چندین بار روند رشد شاخه ها را بررسی کرده و در صورت نیاز شاخه ها را در مسیری صحیح (به شکل افقی بر روی تکیه گاهی مانند داربست) قرار می‌دهند. در این فرایند تمام شاخه های فرعی که از مسیر اصلی خود خارج شده و در معرض آسیب قرار گرفته آن باید هرس شوند.

آفات و بیماری های درخت کیوی:

از جمله بیماری های درخت کیوی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

_ تاج و پوسیدگی ریشه: خیسی، زهکشی ضعیف خاک و رطوبت بیش از حد سبب ایجاد این نوع قارچ می‌شود. این قارچ باعث می‌شود در ریشه و تاج لکه های قهوه ای مایل به قرمز به وجود بیاید.

_ پوسیدگی میوه با قارچ: این قارچ را با نام کیک خاکستری نیز میشناسند‌. این قارچ باعث پوسیدگی میوه و نرم شدن بیش از اندازه آن‌ میشود‌. اگر این قارچ بیش از اندازه رشد کند و دوام بیاورد به ساقه با ایجاد چروک خوردگی آسیب می‌رساند.

_ بیماری گال تاج: این بیماری باکتریایی است و از طریق نواحی زخمی گیاه وارد آن میشود، این بیماری را نمیتوان با عناصر شیمیایی کنترل کرد.

_ خونریزی آفت درخت: این آفت با خونریزی خود که تولید یک ماده ناخوشایند به رنگ مایل به قرمز است درخت را آلوده میکند. برای کنترل این آفت بایستی شاخه آلوده از حدود ۳۰ سانتی متری محل قطع شود.

_ پوسیدگی ریشه آرمیلاریا: نشانه ی این بیماری جرم های قهوه ای مایل به سفید روی پوست است. این بیماری قارچی زمان هایی رایج تر است که خاک بیش از حد سیراب باشد.

_ سوختگی باکتریایی: گلبرگ زرد و قهوه ای و لکه های سوختگی روی گلبرگ ها و جوانه ها حاکی از این بیماری است. باکتری این بیماری از راه زخم وارد درخت می‌شود.

خواص و ویتامین های کیوی

این‌ میوه خوش طعمی دارای مقادیر زیادی ویتامین c بوده و در تقویت سیستم ایمنی بدن نقش موثری دارد. شاید از این موضوع اطلاع نداشته باشید که میزان ویتامین c موجود در کیوی از پرتقال بیشتر است. از جمله ویتامین های این میوه K A E، همچنین از مواد معدنی، پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم و غیره را میتوان نام برد. همچنین این میوه، خاصیت آنتی اکسیدانی نیز داشته و از بدن در برابر ابتلا به بیماری های التهابی و انواع سرطان محافظت می‌کند. تقویت عملکرد قلب، کمک به جذب آهن، بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کنترل فشار خون بالا و غیره از دیگر خواص این میوه جذاب هستند.

انواع ارقام درخت کیوی

درختچه کیوی نیز همچون درختان دیگر به ارقام مختلف دسته بندی می‌شود که عبارتند از:

۱. کیوی میتوان

۲. نهال ابوت

۳. کیوی تاموری

۴. نهال برونو

۵. کیوی آلیسون

۶. نهال مانتی

۷. نهال گرین سیل

۸. کیوی هاروارد

برداشت از درخت کیوی

میوه کیوی در شرق مازندران از اوایل آذرماه قابل برداشت است، ولی در منطقه آستارا پانزده روز زودتر از شرق مازندران میرسد. در شمال ایران میوه را تا زمانی که برگ ها ریزش میکنند یعنی پانزدهم آذرماه، میتوان بر روی درخت نگهداری نمود ولی از آن‌ تاریخ به بعد به علت خطر حمله پرندگان و سرما نگهداری میوه توصیه نمی‌گردد. این میوه در موقع برداشت چندان موردپسند ذائقه ایرانی نبوده و کمی سفت و ترش است و بایستی به مدت حداقل یک هفته در محیطی با دمای ۱۵ درجه سانتیگراد رسانده، سپس مصرف نمود.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع نهال و طریقه خرید اینترنتی نهال از نهالستان یشیل نهال با کارشناسان ما در ارتباط باشید. هم چنین برای مشاهده انواع نهال به و انواع نهال انجیر و انواع نهال زیتون کلیک کنید تا به دسته بندی مربوطه هدایت شوید.

سوالات متداول

بهترین زمان کاشت نهال کیوی چه زمانی است؟

اوایل پاییز و اواخر تابستان زمان مناسبی برای کاشت نهال کیوی است.

نهال کیوی به چه نوع خاکی نیاز دارد؟

خاک شنی دارای هوموس، زهکشی مناسب و pH حدود ۶ تا ۶.۵ برای کیوی مناسب است.

بهترین روش آبیاری درخت کیوی چیست؟

آبیاری قطره‌ای و میکروجت از روش‌های مناسب برای تأمین رطوبت مورد نیاز کیوی هستند.