میزان باردهی نهال آلبالو

درخت آلبالو، درختی کوچک با شاخه و برگ پراکنده متعلق به خانواده گلسرخیان و سرده پرونوس است. این درخت نوع ترش میوه درخت گیلاس است و از همین رو در برخی کشور ها با نام گیلاس ترش شناخته میشود. 
گل های درخت آلبالو سفید و زیباست و در خوشه ای حاوی دو تا شش گل، پدیدار می‌شود. میوه درخت آلبالو به رنگ قرمز روشن تا قرمز تیره و شبیه به گیلاس است اما از نظر اندازه معمولا کوچک تر است. میوه درخت آلبالو به صورت جفتی در شاخه های نازک تر درخت می‌روید. آلبالو بومی مناطقی بین دریای خزر و دریای سیاه میباشد که احتمالا بذر آن توسط پرندگان به سایر نقاط مانند اروپا آورده شده است و در کشور هایی همچون فرانسه، یوگسلاوی، آلمان کشت می‌شود.

امروزه در بیشتر مناطق ایران هم درختان و نهال آلبالو کاشته میشود. نهال درخت آلبالو از ۳ سال تا ۵ سال به بعد شروع به تولید میوه می‌کند. ارتفاع این درخت معمولا به ۳ تا ۴ متر می‌رسد اما برخی از انواع کوتوله آن بیش از ۲ متر رشد نمی‌کند. درخت آلبالو در مقایسه با درخت گیلاس مقاومت بیشتری دارد و می‌تواند خاک مرطوب و سرمازدگی را تحمل کند. این گیاه خودبارور است و نیازی به گرده افشانی ندارد. آلبالو میوه خوش طعم فصل تابستان به شمار میرود، میوه ای گرد و کروی مانند است، طعم آن ترش تا حدودی ملس است.

نهال آلبالو یکی از درختان میوه محبوب و اقتصادی برای احداث باغ های میوه در بسیاری از مناطق کشور است. میوه آلبالو علاوه بر مصرف تازه خوری در صنایع غذایی برای تهیه مربا، شربت، آبمیوه، کمپوت، لواشک، کیک دسر و انواع فرآورده های غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به همین دلیل، میزان باردهی نهال آلبالو یکی از مهم ترین موضوعاتی است که باغداران هنگام خرید نهال و احداث باغ به آن توجه می‌کنند.
میزان محصول یک درخت آلبالو به یک عدد ثابت محدود  نمی‌شود و نمی‌توان گفت همه نهال های آلبالو در یک سن مشخص دقیقا مقدار مشخصی محصول تولید میکنند. عوامل متعددی مانند رقم نهال، پایه، سن درخت، شرایط آب و هوایی، کیفیت خاک، میزان آبیاری، کوددهی، هرس، گرده افشانی، نور خورشید و نحوه مراقبت از درخت می‌توانند میزان باردهی را به شکل قابل توجهی تغییر دهند.

 

نهال آلبالو از چه سنی شروع به باردهی می‌کند؟

پاسخ به این سوال به نوع نهال و پایه آن وابسته است، اما معمولا نهال های آلبالو پس از چند سال وارد مرحله باردهی اقتصادی می‌شوند.
نهال های جوان در سال های ابتدایی بیشتر انرژی خود را صرف توسعه سیستم ریشه ای، رشد شاخه ها و ایجاد اسکلت اصلی درخت می‌کنند. بنابراین طبیعی است که میزان محصول در سال های اول کم باشد. با افزایش سن درخت و گسترش تاج و ریشه، ظرفیت تولید  میوه نیز افزایش پیدا می‌کند. 
در شرایط مناسب، برخی نهال های آلبالو می‌توانند از حدود سال های ابتدایی پس از کاشت وارد مرحله باردهی اولیه شوند، اما باردهی اقتصادی و قابل توجه معمولا پس از استقرار کامل درخت اتفاق می افتد. 
نکته مهم این است که نباید باردهی اولیه را با حداکثر ظرفیت تولید یک درخت بالغ اشتباه گرفت. ممکن است یک درخت جوان چند کیلوگرم آلبالو  تولید کند، اما در سال های بعد و پس از رشد کامل تاج درخت، مقدار محصول آن چند برابر شود.

 

 

میزان باردهی نهال آلبالو چقدر است؟

میزان باردهی نهال آلبالو می‌تواند از چند کیلوگرم درخت جوان تا چند ده کیلوگرم درخت بالغ متغیر باشد. در باغ های مدیریت شده و با شرایط مناسب، درختان بالغ و سالم می‌توانند محصول قابل توجهی تولید کنند. به صورت تقریبی میتوان مراحل باردهی را به این شکل در نظر گرفت:
درختان جوان: معمولا محصول کمی دارند و تمرکز اصلی آن ها روی رشد رویشی است.
درختان درحال بلوغ: مقدار محصول سالانه به تدریج افزایش پیدا می‌کند.
درختان بالغ: در شرایط مناسب می‌توانند به باردهی اقتصادی و قابل توجه برسند.
درختان بسیار مسن: در صورت مدیریت نامناسب ممکن است میزان باردهی آن ها کاهش پیدا کند.
بنابراین اگر هدف باغدار تولید تجاری آلبالو است، باید علاوه بر انتخاب نهال مناسب، برنامه ای چند ساله برای مدیریت باغ در نظر گرفته شود.

 

چه عواملی میزان باردهی آلبالو را تعیین میکنند؟

برای افزایش باردهی نمی‌توان تنها روی یک عامل تمرکز کرد. عملکرد نهایی درخت نتیجه مجموعه ای از عوامل ژنتیکی و محیطی است.

۱. رقم نهال آلبالو: یکی از مهم ترین عوامل موثر بر مقدار محصول، رقم انتخاب شده است. ارقام‌ مختلف آلبالو از نظر رشد، زمان گلدهی، زمان رسیدن میوه، اندازه میوه، کیفیت محصول و میزان باردهی با یکدیگر تفاوت دارند.
هنگام خرید نهال باید رقمی انتخاب شود که با شرایط اقلیمی منطقه سازگاری داشته باشد. انتخاب رقم نامناسب ممکن است باعث کاهش گلدهی، آسیب سرمایی یا کاهش کیفیت و مقدار محصول شود.
به همین دلیل، قبل از خرید نهال آلبالو بهتر است شرایط منطقه، ارتفاع از سطح دریا، میزان سرمای زمستانه، احتمال سرمای دیررس بهاره و هدف تولید مشخص شود.

۲. پایه نهال: پایه نقش مهمی در قدرت رشد و ویژگی های درخت دارد. پایه می‌تواند بر اندازه نهایی درخت، توسعه ریشه، سازگاری با خاک، مقاومت در برابر برخی تنش ها و در نهایت عملکرد باغ تاثیر بگذارد.
نهال های پیوندی که از نهالستان معتبر تهیه میشوند معمولا از نظر هویت رقم و کیفیت تولید وضعیت بهتری دارند و انتخاب پایه مناسب میتواند به ایجاد باغی یکنواخت کمک کند‌.

 

در این رابطه بیشتر بخوانید : میزان باردهی نهال توت

 

۳. سن درخت: سن درخت ارتباط مستقیمی با ظرفیت باردهی دارد. درخت جوان معمولا هنوز تاج گسترده و سیستم ریشه ای کاملی ندارد. بنابراین طبیعی است که محصول آن کمتر باشد.
با گذشت زمان، شاخه های بارده بیشتری در تاج شکل می‌گیرند و سطح برگ افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه درخت توانایی بیشتری برای تولید و پرورش میوه پیدا می‌کند.
البته افزایش سن همیشه به معنای افزایش بی نهایت محصول نیست. اگر درخت بیش از حد پیر شود یا دچار بیماری، ضعف تغذیه ای، خشکی، هرس نامناسب یا مشکلات ریشه ای شود، عملکرد آن می‌تواند کاهش پیدا کند.

۴. شرایط آب و هوایی: آلبالو برای رشد مناسب به شرایط اقلیمی سازگار با نیازهای خود احتیاج دارد. سرمای زمستانه برای بسیاری از ارقام درختان میوه هسته دار اهمیت دارد، اما سرمای شدید یا سرمای دیررس بهاره می‌تواند به جوانه ها و گل ها آسیب وارد کند. 

 

گل های آلبالو در مرحله گلدهی نسبت به سرمای ناگهانی حساس هستند. اگر سرمای شدید در زمان گلدهی رخ دهد، تعداد زیادی از گل ها ممکن است آسیب ببینند و در نتیجه میزان تشکیل میوه کاهش پیدا کند.
از طرف دیگر، گرمای شدید در زمان رشد میوه نیز می‌تواند روی کیفیت و اندازه محصول تاثیر منفی داشته باشد.

۵. میزان نور خورشید: نور کافی یکی از عوامل اساسی در باردهی درخت آلبالو است. برگ های درخت با استفاده از نور خورشید فرآیند فتوسنتز را انجام می‌دهند و مواد غذایی مورد نیاز برای رشد درخت و تولید میوه را فراهم میکنند.
اگر درخت در محلی کاشته شود که بیشتر ساعات روز در سایه قرار داشته باشد، رشد شاخه ها و تشکیل جوانه های گل می‌تواند تحت تاثیر قرار گیرد.
به همین دلیل هنگام احداث باغ باید فاصله کاشت مناسب رعایت شود تا درختان پس از رشد بیش از حد روی یکدیگر سایه نیندازند.

۶. تاثیر آبیاری بر میزان باردهی آلبالو: کمبود آب می‌تواند یکی از عوامل مهم‌ کاهش عملکرد درختان آلبالو باشد. اگر درخت در دوره های حساس رشد با کمبود آب مواجه شود، ممکن است رشد میوه کاهش پیدا کند و کیفیت محصول نیز تحت تاثیر قرار بگیرد.
از طرف دیگر، آبیاری بیش از اندازه نیز مناسب نیست.
ماندگاری آب در اطراف ریشه می‌تواند باعث کاهش اکسیژن خاک و ایجاد شرایط نامناسب برای ریشه ها شود.
بنابراین هدف اصلی باید تامین رطوبت مورد نیاز ریشه بدون ایجاد تنش خشکی یا غرقابی باشد.
میزان آب مورد نیاز به عواملی مانند سن درخت، بافت خا‌ک، دمای هوا، میزان بارندگی، روش آبیاری و مرحله رشد درخت بستگی دارد. در باغ های تجاری بهتر است برنامه آبیاری براساس شرایط واقعی باغ تنظیم شود.

۷. تاثیر کوددهی بر باردهی نهال آلبالو: تغذیه مناسب درخت یکی از عوامل مهم در دستیابی به عملکرد مطلوب است. درخت آلبالو برای رشد طبیعی به عناصر مختلف غذایی نیاز دارد‌.
عناصر پرمصرف مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم و همچنین عناصر کم مصرف در فرآیند های مختلف رشد و تولید نقش دارند.
با این حال، کوددهی بیش از حد نیز می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد. برای مثال مصرف بی رویه کودهای نیتروژنه ممکن است باعث رشد شدید شاخه و برگ شود و تعادل بین رشد رویشی و زایشی را بر هم بزند. 
به همین دلیل برنامه کوددهی باید براساس نیاز واقعی درخت و شرایط خاک انجام شود. آزمایش خاک و در صورت نیاز آزمایش برگ می‌تواند به باغدار کمک کند تا نیازهای تغذیه ای باغ را بهتر تشخیص دهد.

 

کود برای افزایش باردهی درختان آلبالو

قبل از هر نوع کود به درخت آلبالو حتما آزمایش خاک انجام دهید تا از میزان مواد مغذی آن مطلع شوید زیرا لایه های مختلف خاک دارای مقادیر متفاوتی از مواد مغذی و عناصر برای رشد و ظاهر درخت آلبالو هستند‌. خاک و تعیین مقدار عناصر بومی خاک مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم و غیره، کودی را انتخاب کنید که کمبود عناصر مخصوص همان بستر را تامین کند‌. کودهای قابل استفاده برای درختان آلبالو شامل کودهای طبیعی و شیمیایی است که کودهای شیمیایی دارای مقادیر بالایی از عناصر نیتروژن، پتاسیم و فسفر به همراه برخی ریزمغذی ها و عناصر درشت هستند که آسیب های جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کرده است. 

۱) کودهای طبیعی: کودهای طبیعی از مواد آلی تشکیل شده و حاوی عناصر پرمصرف و کم مصرف مانند اسید هیومیک، جلبک دریایی، کمپوست و..‌. هستند که با افزودن هوموس به خاک، حاصلخیزی از دست رفته خاک را به آن باز می‌گرداند. آن ها هیچ تاثیری بر سلامت طبیعت، انسان و حیوانات ندارند. درختان آلبالو زمانی رشد بهینه میکنند که عناصر مهمی مانند نیتروژن، پتاسیم، فسفر و ریزمغذی ها به مقدار کافی در اختیار آن ها قرار گیرد. لازم به ذکر است اولین عنصری که وجود آن در ابتدای فصل رشد بسیار حائز اهمیت است و باعث رشد رویشی برگ، شاخه و جوانه آلبالو میشود، نیتروژن نام دارد.

این عنصر دقیقا همان غذایی است که برای باردهی و تقویت درخت آلبالو برای تولید آلبالو های فراوان لازم است‌. رشد و گسترش ریشه و شکوفه های آلبالو به وجود فسفر بستگی دارد و وظیفه اصلی عنصر پتاسیم در این درخت افزایش مقاومت در برابر ابتلا به بیماری های طبیعی و کمک به سلامت کلی گیاه است. کود محلول در آب آبیاری توصیه شده توسط کارشناسان پس از بررسی خاک باغ که ممکن است کود هیومیک اسید یا کود شیمیایی و... باشد در سالهای اولیه پس از کاشت مواد مغذی درخت تامین می‌کند. توصیه ای که اکثر کشاورزان میکنند این است که تصور نکنید هر چه بیشتر کود دهید برداشت بیشتر خواهد شد، زیرا کوددهی غیر اصولی تعادل عناصر درخت را به هم‌ میزند و می‌تواند بر تولید میوه تاثیر منفی بگذارد.

۲) مقابله با آفات و بیماری ها: کودی که نتیجه منحصر به فردی برای درخت آلبالو خواهد داشت بدون شک اسید هیوین‌هیومیک شوک مایع است زیرا نه تنها باعث افزایش بهره وری آن پس از مصرف در همان سال میشود و میزان تولید میوه را ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش می‌دهد. کود شگفت انگیز دارای فرمولاسیون خاصی برای اثر فوری است. اما باید گفت برای ادامه تولید میوه های با کیفیت و فراوان، رعایت یک برنامه غذایی منظم در اولویت است و برای این منظور باید تمامی نکات مهم و حیاتی در رشد و باردهی آلبالو را رعایت کنید.

 

۳) کود هیومیک اسید شوک: کود هیومیک اسید شوک به طور موثری از ریزش و ترک خوردن شکوفه ها و میوه های آلبالو جلوگیری میکند و کیفیت در خرید نهال آلبالو را افزایش می‌دهد. اسید هیومیک مایه شوک با تامین عناصر ریزمغذی مانند منیزیم، روی و بور از محصولات محافظت می‌کند.

۴) مواد مغذی مورد نیاز آلبالو: عناصر نیتروژن، پتاسیم و فسفر  از مواد پرمصرف و درشت هستند و رشد طبیعی درخت آلبالو به دلیل وجود کافی آن ها در خاک است. برخی از این عناصر در خاک سالم وحود دارد، اما پس از مصرف توسط درخت، کاهش می یابد که باید به خاک اضافه شود. در بین این عناصر، نیتروژن بیشترین مصرف را درخت آلبالو دارد و بهترین منبع تامین آن کودهای آلی مانند اسید هیومیک و کود آلی پوسیده است. علاوه بر اهمیت عناصر ماکرو در رشد میوه آلبالو، عناصر ریز مانند مولیبدن که نیتروژن در خاک را تثبیت میکند، مس و روی که از ایجاد لکه های رنگی در سطح برگ ها جلوگیری میکند، کلسیم که از خرد شدن آن جلوگیری میکند. آلبالو و استحکام درخت به دلیل وجود آن است و از طرفی باعث افزایش کیفیت برگ و میوه میشود که برای درخت آلبالو نیز بسیار ضروری است.

 

سوالات متداول

نهال آلبالو کی به تولید میوه میرسد؟

نهال درخت آلبالو از ۳ سال تا ۵ سال به بعد شروع به تولید میوه می‌کند.

نهال آلبالو کی به باردهی اقتصادی میرسد؟

در شرایط مناسب، برخی نهال های آلبالو می‌توانند از حدود سال های ابتدایی پس از کاشت وارد مرحله باردهی اولیه شوند، اما باردهی اقتصادی و قابل توجه معمولا پس از استقرار کامل درخت اتفاق می افتد.

میزان کوددهی نهال و درخت آلبالو به چگونه است؟

تصور نکنید هر چه بیشتر کود دهید برداشت بیشتر خواهد شد، زیرا کوددهی غیر اصولی تعادل عناصر درخت را به هم‌ میزند و می‌تواند بر تولید میوه تاثیر منفی بگذارد.