بررسی میزان باردهی نهال گل محمدی

گل محمدی یکی از ارزشمندترین گیاهان گلدار و معطر ایران است که علاوه بر زیبایی، اهمیت اقتصادی بسیار زیادی دارد. این گیاه از دیرباز در مناطق مختلف کشور، به ویژه نواحی خشک و نیمه خشک، کشت شده و از گل های آن برای تولید گلاب، اسانس، عطر، اسانس های خوراکی و محصولات مختلف دارویی و بهداشتی استفاده می‌شود. به همین دلیل، میزان باردهی نهال گل محمدی برای باغداران و کشاورزانی که قصد احداث باغ گل محمدی دارند، اهمیت زیاری دارد.

وقتی درباره باردهی گل محمدی صحبت میکنیم، منظور معمولا مقدار گل تر برداشت شده از هر بوته، هر هکتار  یا یک باغ در طول فصل برداشت است. مقدار محصول ثابت و یکسانی برای همه باغ ها وجود ندارد؛ زیرا عملکرد گل محمدی به عواملی مانند سن بوته، رقم و ژنتیک گیاه، شرایط آب و هوایی، کیفیت خاک، میزان آبیاری، کوددهی، هرس و... بستگی دارد. 
در سال های نخست پس از کاشت، بوته گل محمدی هنوز در حال توسعه ریشه و اندام هوایی خود است و معمولا نباید انتظار بیشترین میزان محصول را داشت. با گذشت زمان و استقرار کامل گیاه، تعداد شاخه های گل دهنده افزایش پیدا می‌کند و عملکرد نیز بیشتر می‌شود. البته نگهداری صحیح باغ نقش بسیار مهمی در رسیدن به باردهی مناسب دارد.

 

گل محمدی چیست؟

پیدایشگاه درختچه گل محمدی برای نخست با در ایران عزیز خودمان بوده است و در ایران به گلِ گلاب معروف است. اینگونه ی رُز مقاومت بالایی در مقابل کم آبی دارد و در شهر های بزرگ به خوبی رشد می‌کند.
گل محمدی درختچه ای برگ ریز است که ارتفاع آن بین ۲.۲ متر نیز میرسد و شاخه های آن با خارهای تیز و محکمی حفاظت میشود. گل محمدی، یافت رنگی از صورتی روشن و متوسط تا سرخ روشن دارد. گل محمدی بومی رشته کوه های مرکزی ایران و البرز است. پیشینه ی پرورش گل سرخ مربوط به دوران هخامنشی و در استان فارس برمی‌گردد که در دوران صفویه به کوهپایه های کاشان برده شد و در سال های گذشته نیز در منطقه لاله زار کرمان در کوه شاه نیز کشت شد و به دلیل شرایط مناسب آن منطقه کشت گل محمدی گسترش یافته است.

مزارع گل سرخ به صورت عمده در ۱۴ استان کشور وجود دارد که بیشترین سطح گل سرخ در کشور به ترتیب در استان های فارس، اصفهان، مرکزی، قم، سمنان و کرمان و آذربایجان شرقی است. مناطق مورد کشت نهال گل محمدی اغلب مناطق کوهپایه ای و اقالیم خشک و نیمه خشک با تابستان های معتدل و خشک و زمستان های سرد میباشد. این گل در دمای ۱۵ تا ۲۱ درجه هوایی بهترین رشد را دارد. اما اگر اختلاف درجه هوا در شب و روز ۵ تا ۱۰ درجه باشد، گل ها خوشبو خواهند شد.

گل محمدی در ایران فقط یک بار در سال  برداشت می‌شود، اما به دلیل چهار فصل بودن هوای ایران، میتوان زمینه ی پرورش چنین گل هایی را در اکثر نقاط ایران فراهم کرد. کشت بافت برای حفظ گونه های در حال انقراض گل محمدی در ایران ضروری است. زمان باز شدن گل ها در اوایل اردیبهشت ماه تا اوایل تیرماه میباشد. در هر منطقه مدت زمان باز شدن گل ها ۲۰ الی ۳۰ روز طول می‌کشد. دوام گل حداکثر یک روز بوده و بعد از آن رنگ صورتی خوشرنگ گلبرگ ها به سفید می گراید و با اندک نسیمی گلبرگ ها پرپر شده و میریزند. پس از کاشت سطح را با خاک بپوشانید و محکم بکوبید و در طول اولین فصل رشد آن را به طور کامل آبیاری کنید. گل محمدی باید در نور کامل قرار گیرد. از آنجا که این گل باید حداقل تا قبل از ظهر، نور آفتاب را به صورت کامل و مستقیم دریافت کند، اگر درو از درختان کاشته شود بهتر است زیرا ممکن است درختان دیگر مانع از دریافت نور کافی شوند.

 

از جمله خواص درمانی گل محمدی میتوان این موارد را نام برد: برطرف کردن سرفه های مزمن. درمان درد های شکمی و مشکلات گوارشی. کاهش خونریزی بیش از حد در دوران قاعدگی. برطرف سازی التهاب و حساسیت در بدن با استفاده از گلابِ گل محمدی. درمان یبوست مزاج با استفاده از روغن گل محمدی. درمان افسردگی و رفع اضطراب با بوییدن عطر گل محمدی. وجود ویتامین ث و مواد مانند کوئرستین کورستین اسید الاجیک در این گیاه باعث تعمیر آسیب های سلولی بدن و محافظت از ابتلا بیماری های چون مشکلات قلبی و عروقی، پوکی استخوان و جلوگیری از ابتلا به سرطان میشود. با دارا بودن ویتامین ها و آنتی اکسیدان های مفید مثل ویتامین ث، مشکلات پوستی مثل آکنه و لکه و چین و چروک را درمان می‌کند.  محلول گلابِ گرفته شده از این گیاه یک اسکرابر مفید برای لایه برداری پوست بوده و برای رفع چین و چروک و آلرژی ها پوستی مناسب است. درمان عفونت مجاری ادراری و رفع عفونت مثانه. افزایش سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از ابتلا به سرما خوردگی و گلودرد و آنفولانزا. از بین بردن باکتری های مضر روده و جلوگیری از ابتلا به اسهال خونی و التهابات دستگاه گوارش پاکسازی کبد و کیسه صفرا. مناسب برای زنان یائسه برای کاهش علائم و مشکلات این دوره مثل گرگرفتگی.

 

در مورد میزان باردهی نهال سنجد هم بخوانید : بررسی میزان باردهی نهال سنجد 

 

مهم ترین عوامل موثر بر میزان باردهی گل محمدی

۱. کیفیت نهال: یکی از نخستین عوامل موثر بر عملکرد آینده باغ، کیفیت در خرید نهال است‌. نهال سالم و قوی معمولا ریشه و اندام هوایی مناسبی دارد و پس از کاشت سریع تر مستقر میشود.
نهال ضعیف یا آلوده به بیماری ممکن است از همان ابتدا رشد مطلوبی نداشته باشد. بنابراین انتخاب نهال سالم از مراکز معتبر اهمیت زیادی دارد.

۲. رقم و ویژگی های ژنتیکی: همه گل محمدی ها از نظر  میزان تولید گل، عطر، اندازه گل و ویژگی های رشد کاملا یکسان نیستند. ویژگی های ژنتیکی گیاه می‌تواند روی مقدار محصول تاثیر داشته باشد. 
برای احداث باغ تجاری بهتر است نهالی انتخاب شود که با هدف تولید و شرایط اقلیمی منطقه سازگاری مناسبی داشته باشد.

۳. شرایط آب و هوایی: گل محمدی به طور کلی گیاهی سازگار با مناطق مختلف است، اما شرایط اقلیمی می‌تواند میزان گلدهی را تحت تاثیر قرار دهد.
دمای مناسب در دوره رشد، سرمای کافی در دوره استراحت، نور مناسب و شرایط مناسب در زمان تشکیل جوانه ها می‌توانند در عملکرد نهایی نقش داشته باشند.
بارندگی شدید در زمان گلدهی نیز ممکن است موجب آسیب به گل ها و کاهش کیفیت محصول شود. از طرف دیگر، خشکی شدید و کمبود آب در دوره های حساس می‌تواند تعداد و اندازه گل ها را کاهش دهد.

۴‌. میزان نور خورشید: گل محمدی برای رشد مناسب به نور کافی نیاز دارد. کاشت بوته ها در محل هایی که نور خورشید مناسبی دریافت میکنند، معمولا شرایط بهتری برای تولید گل ایجاد میکند.
سایه زیاد می‌تواند رشد شاخه ها را تغییر داده و تعداد گل هلی تولیدی را کاهش دهد. به همین دلیل هنگام احداث باغ باید به جهت زمین، فاصله بوته ها و میزان 
دریافت نور توجه شود.

۵. کیفیت خاک: خاک مناسب از عوامل بسیار مهم در رشد و باردهی گل محمدی است. خاک باید زهکشی مناسبی داشته باشد تا آب در اطراف ریشه تجمع نکند.
خاک های بسیار سنگین و زهکشی نشده ممکن است باعث مشکلات ریشه ای شوند. از سوی دیگر، خاک بسیار فقیر نیز نمی‌تواند نیازهای تغذیه ای گیاه را به خوبی تامین کند.
پیش از احداث باغ، انجام آزمایش خا‌گ می‌تواند اطلاعات مفیدی درباره وضعیت عناصر غذایی، شوری، اسیدیته و سایر ویژگی های خاک در اختیار باغدار قرار دهد‌.

 

تاثیر کوددهی بر میزان باردهی 

تغذیه گیاه نقش مهمی در رشد و تولید گل دارد. اگر خاک از نظر مواد غذایی فقیر باشد، رشد بوته ممکن است کاهش پیدا کند.

 

نحوه کوددهی اصولی گل محمدی

برای داشت یک باغ گل محمدی باید فاکتورهای زیادی را بررسی کرد. نحوه کوددهی اصولی گل محمدی تاثیر مستقیم در باردهی خوب گل محمدی دارد، یکسری فاکتورهای بسیار مهم را برای شما بازگو خواهیم کرد:

۱. اسیدیته خاک: میدانید که اسیدیته خاک تاثیر بسزایی در جذب مواد غذایی توسط ریشه ی گیاهان دارد به عنوان مثال عنصر آهن که سبب افزایش کیفیت محصول میشود در خا‌ک قلیایی جذب نشده و در عوض در خاک های خنثی و متمایل به اسیدی جذب بالاتری دارد، بنابراین برای این که بدانید نیاز درخت گل محمدی شما به هر عنصر واقعی است یا خیر باید از اسیدیته خاک خود اطلاع پیدا کنید، چرا که ممکن است این عنصر در خاک وجود داشته باشد اما به دلیل به هم خوردن اسیدیته از دسترس خارج شده باشد.

 

۲. مواد آلی در خاک: مواد آلی در خاک می‌تواند تعیین کننده ی میزان باروری در خاک باشد و از این رو تعیین میزان محتوای باروری خاک میتواند تعیین کننده ی میزان مواد غذایی در خاک باشد، در نظر داشته باشید که در برخی از عناصر سبب ایجاد بیش بود در گیاهان میشود و بیش بود عناصر می‌تواند به اندازه ی کمبود آن ها خسارت آفرین باشد. 

۳. بافت خاک: بافت خاک می‌تواند تاثیر زیادی بر میزان جذب عناصر در خاک داشته باشد و از این رو این که قبل از کوددهی گل محمدی از شرایط بافت خاک و باغ خود اطلاع داشته باشید اهمیت بسیار زیادی دارد. 

۴. حد مطلوب عناصر غذایی در خاک: قبل از کوددهی گل محمدی بهتر است از حد مطلوب عناصر غذایی در خاک مهم موجود در خاک اطلاع داشته باشید تا بل استفاده ی بی رویه از برخی عناصر سبب ساز خسارت بیش بود آن عناصر  در درخت خود نشوید.

۵. انجام آزمایش خاک: فاکتورهایی را که در بخش پیشین به آن اشاره کردیم همگی فاکتورهایی بودند که به صورت چشمی قابل تشخیص نخواهند بود و برای تشخیص آن ها باید از آزمایش تجزیه خاک استفاده کنید، توصیه می‌شود انجام آزمایش خاک را در دو مرحله پیش از کاشت درخت و پس از آن حتما انجام دهید.  پیش از خرید درخت گل محمدی بهتر است از وضعیت خاک زمین مورد نظر اطلاعات کامل را به دست آورده باشید و این اطلاعات را تنها میتوانید با انجام آزمایش تجزیه ی خاک به دست آورید، با انجام این آزمایش شما می‌توانید حتی اصلاحات لازم را بر روی زمین مورد نظر انجام دهید به عنوان مثال در صورتی که خاک زمین مورد نظر شما قلیایی باشد عملیات اصلاح خاک شور و قلیا را انجام دهید و یا چنانچه خاک زمین مورد نظر شما بافت رسی و سنگین داشته باشد عملیات اصلاح بافت سنگین خاک مانند اضافه کردن کود دامی و یا خاک با بافت سبک را انجام دهید.

پس از کاشت درخت نیز باغداران نیاز دارند که هر ساله از خا‌ک و همچنین از برگ بوته ی گل محمدی در باغ خود نمونه تهیه کرده و به آزمایش خاکشناسی ارسال کنند تا با توجه به میزان کمبود در خاک و کمبود در جذب نوع کود و شیوه ی صحیح استفاده را پیدا کنند، به عنوان مثال در شرایطی که یک عنصر در خاک وجود دارد اما به دلیل شرایط فیزیکی بد خاک مانند  اسیدیته جذب نمی‌شود یا باید کود را با اسیدیته ی مناسب تجویز کرد و یا برای رفع نیاز اورژانسی بوته ها باید از نوع محلول پاشی آن ها استفاده کرد.

 

کود مناسب گل محمدی

گل محمدی نیز مانند تمام گیاهان به سه عنصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم به عنوان عناصر پر مصرف نیاز ضروری داشته و این سه عنصر باید در برنامه ی غذایی بوته ها به صورت سالیانه گنجانده شود اما همانطور که پیش تر نیز بیان شد بهتر است که کود مناسب برای خرید نهال گل محمدی با توجه به آزمایش تجزیه ی خاک تعیین شود. به طور معمول بیان می‌شود که درخت گل محمدی پس از دو سال به میزان ۱۶۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار به عنصر نیتروژن، ۶۰ تا ۹۰ کیلوگرم عنصر فسفر در هکتار و ۴۰ تا ۶۰ کیلوگرم عنصر پتاسیم در هکتار نیاز دارد که این عنصر را میتوانید در قالب ترکیبات کودی مختلف و یا ترکیب کودی NPK مورد استفاده قرار دهید.

 

 

زمان کوددهی درختان گل محمدی

زمان صحیح در استفاده از کود می‌تواند تاثیر بسزایی در تاثیر کود بر رشد و باردهی داشته باشد، بنابراین بهترین زمان کوددهی و قیمت نهال  گل محمدی در غروب و یا صبح زود انجام میشود تا از گیاهسوزی جلوگیری کرده و در طول فصل نیز در استفاده از کودها دقت داشته باشید که کودهایی که ممکن است ریزش و یا سوختگی در گل ایجاد کنند را در زمان گلدهی مورد استفاده فرار ندهید. به عنوان مثال اسید هیومیک را پیش از گلدهی و یا پس از آن میتوانید مورد استفاده قرار دهید اما در آغاز زمان گلدهی استفاده از اسید هیومیک می‌تواند باعث ریزش گل و یا غنچه های جوان شود.

در مورد هر نوع کود باید به زمان خاص در رشد بوته ی خود دقت کرده و هر کود را متناسب با زمان رشدی در کل محمدی مورد استفاده قرار دهید. نکته مهم دیگر در مورد کوددهی گل محمدی، کوددهی پیش از کاشت و یا در زمان کاشت درخت است، کوددهی پیش از کاشت معمولا با استفاده از کود دامی پوسیده و با هدف اصلاح بافت خاک و تامین عناصر غذایی در خاک انجام میشود و کوددهی گل محمدی در زمان کاشت نیز بیشتر برای تامین عناصر غذایی درخت تازه کاشته شده است. در نظر داشته باشید که کوددهی گل محمدی باید با توجه به آزمایش تجزیه ی خاک انجام شود و در صورتی که می‌خواهید کود را درون چاله کاشت درخت استفاده کنید توصیه می‌شود کود در ته چاله نباشد و کود را در لایه ی آخر در زمان پر کردن چاله با خاک مخلوط کرده و مورد استفاده قرار دهید چرا که تماس ریشه با کود می‌تواند گیاهسوزی و افزایش رشد رویشی و در نهایت تاخیر در زمان شروع گلدهی را ایجاد کند. در صورتی که تنظیم برنامه ی کودی برای شما با توجه به نتیجه آزمایش خاک دشوار است، می‌توانید از مشاوران فروش درخت گل محمدی در این زمینه راهنمایی بگیرید، این مشاوران با توجه به نتیجه آزمایش تجزیه خاک زمین مورد نظر شما کود مناسب را و البته کوددهی گل محمدی به صورت مناسب را به شما توصیه خواهند کرد.

 

سوالات متداول

زمان باز شدن گل نهال گل محمدی کی هست؟

زمان باز شدن گل ها در اوایل اردیبهشت ماه تا اوایل تیرماه میباشد.

خواص درمانی گل محمدی چیست؟

از جمله خواص درمانی گل محمدی میتوان این موارد را نام برد: برطرف کردن سرفه های مزمن. درمان درد های شکمی و مشکلات گوارشی. کاهش خونریزی بیش از حد در دوران قاعدگی. برطرف سازی التهاب و حساسیت در بدن با استفاده از گلابِ گل محمدی. درمان یبوست مزاج با استفاده از روغن گل محمدی. درمان افسردگی و رفع اضطراب با بوییدن عطر گل محمدی. وجود ویتامین ث و مواد مانند کوئرستین کورستین اسید الاجیک در این گیاه باعث تعمیر آسیب های سلولی بدن و محافظت از ابتلا بیماری های چون مشکلات قلبی و عروقی، پوکی استخوان و جلوگیری از ابتلا به سرطان میشود.

کوددهی پیش از کاشت و یا در زمان کاشت نهال گل محمدی برای چه هدفی است؟

کوددهی پیش از کاشت و یا در زمان کاشت درخت است، کوددهی پیش از کاشت معمولا با استفاده از کود دامی پوسیده و با هدف اصلاح بافت خاک و تامین عناصر غذایی در خاک انجام میشود و کوددهی گل محمدی در زمان کاشت نیز بیشتر برای تامین عناصر غذایی درخت تازه کاشته شده است.