بهترین زمان و اصول سمپاشی درختان گیلاس
درخت گیلاس یکی از درختان میوه محبوب و ارزشمند در بسیاری از باغ های میوه است که علاوه بر تولید محصولی خوش طعم و بازارپسند، در زمان گلدهی نیز جلوه بسیار زیبایی به باغ میدهد. با وجود این، پرورش موفق درختان گیلاس تنها به انتخاب نهال سالم، آبیاری مناسب، تغذیه و هرس اصولی محدود نمیشود. کنترل آفات و بیماری ها نیز یکی از مهم ترین بخش های مدیریت باغ گیلاس است و در این میان، سم پاشی اصولی میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت درخت و افزایش کیفیت محصول داشته باشد.
البته سمپاشی درختان گیلاس باید کاملا هدفمند انجام شود. سمپاشی بی موقع، استفاده از سم مناسب، مصرف مقدار بیشتر از دوز توصیه شده یا تکرار بی دلیل عملیات شیمیایی نه تنها باعث کنترل بهتر آفات و بیماری ها نمیشود، بلکه میتواند به درخت، حشرات مفید، محیط زیست و حتی سلامت مصرف کننده آسیب وارد کند. بنابراین بهترین روش، استفاده از برنامه مدیریت تلفیقی آفات و بیماری هاست؛ یعنی ابتدا عامل مشکل شناسایی شود و سپس براساس مرحله رشد درخت، شرایط آب و هوایی و شدت آلودگی، مناسب ترین روش کنترل انتخاب شود.
اهمیت سمپاشی اصولی درختان گیلاس
درختان گیلاس ممکن است در طول فصل رشد با مجموعه ای از آفات و بیماری ها رو به رو شود. برخی آفات از برگ ها تغذیه میکنند، برخی به میوه آسیب میزنند و گروهی نیز با مکیدن شیره گیاه باعث ضعف درخت می‌شوند. بیماری های قارچی و باکتریایی نیز می‌توانند برگ، شاخه، گل و میوه را تحت تاثیر قرار دهند.
سمپاشی اصولی با هدف جلوگیری از گسترش این مشکلات انجام میشود. درواقع هدف اصلی این نیست که باغدار در طول سال بارها درخت را سمپاشی کند، بلکه هدف این است که با پایش منظم باغ، مشکل در زمان مناسب شناسایی شود و در صورت نیاز، اقدام موثر و کم خطر انجام گیرد.
در باغ هایی که مدیریت صحیحی وجود دارد، سمپاشی تنها یکی از ابزارهای کنترل آفات محسوب میشود. حذف شاخه های آلوده، جمع آوری میوه های آسیب دیده، رعایت فاصله مناسب بین درختان، تنظیم آبیاری، هرس مناسب، کنترل علف های هرز و استفاده از دشمنان طبیعی آفات نیز میتواند در کاهش نیاز به سموم موثر باشد.
بهترین زمان سمپاشی درختان گیلاس
نمی‌توان یک تاریخ ثابت را برای سمپاشی تمام درختان گیلاس در سراسر کشور تعیین کرد. زمان مناسب به منطقه، رقم گیلاس، شرایط آب و هوایی، مرحله رشد درخت و نوع آفت یا بیماری بستگی دارد. با این حال، میتوان برنامه کلی سمپاشی را براساس مراحل رشد درخت تنظیم کرد.
۱. سمپاشی در دوره خواب زمستانه: یکی از مهم ترین زمان های بررسی و در صورت نیاز، انجام عملیات حفاظتی، دوره خواب زمستانه درخت است. در این دوره، برگ های درخت ریخته اند و درخت فعالیت رشد فعال ندارد.
در پایان زمستان، باغدار باید درختان را به دقت بررسی کند. شاخه های خشک، بیمار و آلوده باید شناسایی شوند و در صورت نیاز با هرس مناسب حذف شوند. همچنین بقایای گیاهی آلوده و میوه های خشک شده باقی مانده روی درخت یا کف باغ باید جمع آوری شوند.
در برخی برنامه های مدیریت باغ، استفاده از ترکیبات مناسب در دوره خواب برای کاهش جمعیت برخی آفات یا عوامل بیماری زا توصیه میشود. با این حال، انتخاب ماده و زمان مصرف باید براساس آفت یا بیماری موجود و توصیه کارشناسی انجام شود.
سمپاشی زمستانه نباید صرفا به دلیل اینکه همه باغ ها سمپاشی می‌شوند، انجام شود. ابتدا باید مشخص شود که چه مشکلی در باغ وجود داشته یا احتمال بروز آن در فصل آینده وجود دارد.
۲. زمان تورم جوانه ها: با نزدیک شدن به پایان زمستان و افزایش دما، جوانه های نهال گیلاس شروع به متورم شدن میکنند. این مرحله از نظر مدیریت آفات و بیماری ها اهمیت زیادی دارد.
در این زمان باغدار باید درختان را مرتب بررسی کند. وجود تخم یا حشره روی شاخه ها، علائم بیماری روی جوانه ها یا شاخه ها و وضعیت کلی درخت باید بررسی شود.
در صورت وجود سابقه بیماری یا آفت مشخص، ممکن است برنامه پیشگیرانه یا کنترلی در این مرحله اجرا شود. زمان دقیق عملیات به منطقه و سرعت گرم شدن هوا بستگی دارد.
۳. زمان باز شدن جوانه ها و شروع رشد: پس از تورم جوانه ها، برگ ها به تدریج باز می‌شوند و فعالیت آفات نیز افزایش پیدا می‌کند. این مرحله یکی از زمان های مهم برای پایش باغ است.
با باز شدن برگ ها، برخی آفات ممکن است شروع به تغذیه کنند. همچنین شرایط رطوبتی و دمایی میتواند برای توسعه برخی بیماری های قارچی مناسب شود.
در این مرحله نباید صرفا براساس تقویم سمپاشی کرد.
بهتر است باغدار هر چند روز یک بار درختان را بررسی کند و در صورت مشاهده علائم مشکوک، عامل مشکل را شناسایی کند.
در مورد سمپاشی درختان انگور نیز بخوانید : بهترین زمان و اصول سمپاشی درختان انگور
سمپاشی در زمان گلدهی؛ مرحله ای بسیار حساس
دوره گلدهی گیلاس از حساس ترین مراحل رشد درخت است. گل های گیلاس برای گرده افشانی به فعالیت حشرات گرده افشان وابسته هستند و بسیاری از باغ ها در زمان گلدهی میزبان زنبورهای عسل و سایر حشرات مفید هستند.
به همین دلیل، سمپاشی در زمان گلدهی باید با احتیاط بسیار زیادی انجام شود. در صورت حضور زنبورهای گرده افشان، استفاده از برخی سموم میتواند برای آن ها خطرناک باشد.
به طورکلی، سمپاشی غیرضروری در زمان گلدهی باید تا حد امکان اجتناب شود. اگر مشکل خاصی وجود دارد که کنترل آن ضروری است، باید ماده مجاز و کم خطرتر برای گرده افشان ها انتخاب شود و زمان و روش مصرف نیز مطابق برچسب محصول و توصیه کارشناس باشد.
یکی از اشتباهات رایج این است که باغدار برای پیشگیری از هر نوع بیماری یا آفت، بدون بررسی شرایط باغ در زمان گلدهی سمپاشی کند. این کار ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد و در عین حال به گرده افشان ها آسیب وارد کند.
بهترین زمان سمپاشی بعد از گلدهی
پس از پایان گلدهی و شروع تشکیل میوه، پایش باغ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این زمان برگ ها و میوه های جوان به سرعت رشد میکنند و بعضی آفات ممکن است فعالیت خود را افزایش دهند.
در صورتی که آفت با بیماری مشخص شناسایی شده باشد، برنامه کنترل باید براساس نوع عامل تنظیم شود. برای مثال، یک حشره مکنده با یک بیماری قارچی روش کنترل یکسانی ندارد.
همچنین باید توجه داشت که بعضی آفات در مرحله خاصی از زندگی خود نسبت به سموم حساس تر هستند. بنابراین زمان دقیق مبارزه ممکن است به زمان مشاهده اولین نشانه ها تفاوت داشته باشد. به همین دلیل استفاده از تقویم عمومی بدون در نظر گرفتن شرایط واقعی باغ، همیشه بهترین روش نیست.
سمپاشی در دوره تشکیل و رشد میوه
به رشد میوه های گیلاس، توجه باغدار به سلامت محصول بیشتر میشود. در این مرحله برخی آفات می‌توانند مستقیما به میوه آسیب وارد کنند و ارزش اقتصادی محصول را کاهش دهند.
اگر آفتی مشاهده شد، ابتدا باید نوع آن شناسایی شود. سپس براساس آفت، مرحله رشد آن و وضعیت باغ، روش کنترل مناسب انتخاب شود.
در این مرحله رعایت دوره کارنس اهمیت ویژه ای دارد. دوره کارنس مدت زمانی است که باید بین آخرین مصرف یک سم و برداشت محصول فاصله وجود داشته باشد. این مدت برای هر ماده متفاوت است و باید دقیقا مطابق برچسب سم رعایت شود.
مصرف سم نزدیک به زمان برداشت بدون توجه به دوده کارنس میتواند خطر باقی ماندن بیش از حد مجاز بقایای سموم روی محصول را افزایش دهد.
سمپاشی پس از برداشت گیلاس
پس از برداشت محصول، کار باغدار تمام نمیشود. برگ ها همچنان برای تولید انرژی و ذخیره مواد غذایی درخت اهمیت دارند. بنابراین مدیریت مناسب باغ پس از برداشت نیز نیاز به اقدامات کنترلی وجود داشته باشد. البته این موضوع باید براساس شرایط واقعی باغ تصمیم گیری شود.
پس از برداشت، حذف میوه های باقی مانده، شاخه های بیمار و بقایای آلوده نیز میتواند به کاهش منابع آلودگی کمک کند.
مهم ترین آفات احتمالی درختان گیلاس
آفات در خرید نهال گیلاس بسته به منطقه و شرایط اقلیمی متفاوت هستند. برخی از آفات ممکن است برگ ها را مورد حمله قرار دهند، درحالی که گروهی دیگر مستقیما به میوه آسیب میزنند.
از جمله مشکلات احتمالی میتوان به شته ها، برخی حشرات مکنده، کنه ها و بعضی آفات میوه اشاره کرد. برای هر آفت باید چرخه زندگی، زمان فعالیت و میزان خسارت بررسی شود.
یکی از اصول مهم این است که مشاهده چند حشره به معنای نیاز فوری به سمپاشی نیست. بسیاری از حشرات در باغ وجود دارند اما در جمعیت پایین، خسارت اقتصادی قابل توجهی ایجاد نمی‌کنند. همچنین تعدادی از حشرات ممکن است دشمن طبیعی آفات باشند.
بنابراین قبل از استفاده از سم باید مشخص شود که آیا جمعیت آفت به حدی رسیده است که کنترل آن از نظر اقتصادی و باغبانی ضروری باشد یا خیر.
بیماری های مهم درخت گیلاس
درختان و قیمت نهال گیلاس ممکن است به بیماری های مختلف قارچی و باکتریایی مبتلا شوند. برخی بیماری ها باعث لکه دار شدن برگ ها، برخی باعث خشکیدگی سرشاخه ها و برخی دیگر موجب پوسیدگی یا آسیب به میوه می‌شوند.
رطوبت بالا، بارندگی مکرر، تهویه نامناسب تاج درخت و باقی ماندن بقایای آلوده میتواند در توسعه برخی بیماری ها نقش داشته باشد.
به همین دلیل، مدیریت بیماری تنها به سمپاشی محدود نمیشود. هرس مناسب برای افزایش گردش هوا، حذف اندام های بیمار، جلوگیری از آبیاری نامناسب و رعایت بهداشت باغ نیز اهمیت زیادی دارد.
چگونه سم مناسب را انتخاب کنیم؟
یکی از مهم ترین اصول سمپاشی این است که ابتدا عامل مشکل شناسایی شود و سپس سم مناسب انتخاب شود.
نباید صرفا براساس رنگ بسته بندی، تبلیغات فروشنده یا توصیه افراد غیر متخصص سم انتخاب کرد. نام تجاری یک محصول نیز به تنهایی اطلاعات کافی درباره کاربرد آن ارائه نمی‌دهد.
هنگام انتخاب محصول باید مواردی مانند ماده موثره، گروه سم، آفت یا بیماری هدف، مقدار مصرف، روش کاربرد، محدودیت های مصرف، دوره کارنس و خطرات احتمالی برای انسان و حشرات مفید بررسی شود.
استفاده مکرر از یک ماده موثره نیز میتواند احتمال ایجاد مقاومت در جمعیت آفت یا عامل بیماری زا را افزایش دهد.
بنابراین در برنامه های حرفه ای مدیریت آفات، از روش های مختلف و در صورت نیاز از گروه های متفاوت مواد موثره استفاده میشود.
اهمیت رعایت دوز مصرف
یکی از خطرناکترین اشتباهات در سمپاشی، تصور این است که هر چه سم بیشتر باشد، نتیجه بهتر خواهد، این تصور کاملا نادرست است.
مصرف بیش از مقدار توصیه شده میتواند باعث گیاه سوزی، آسیب به برگ و میوه، افزایش هزینه، آلودگی محیط زیست و افزایش خطر باقی ماندن بقایای سم شود.
از طرف دیگر، مصرف کمتر از مقدار موثر نیز ممکن است کنترل مناسبی ایجاد نکند و حتی در بعضی شرایط به انتخاب جمعیت های مقاوم کنک کند.
بنابراین مقدار مصرف باید دقیقا مطابق برچسب محصول و توصیه های فنی تعیین شود.
شرایط آب و هوایی مناسب برای سمپاشی
شرایط آب و هوایی هنگام سمپاشی اهمیت زیادی دارد. باد شدید میتواند باعث پراکنده شدن قطرات سم و کاهش پوشش مناسب درخت شود. همچنین ممکن است قطرات به گیاهان، افراد یا مناطق غیر هدف منتقل شوند.
بارندگی نیز میتواند بعضی مواد را پیش از آنکه فرصت اثرگذاری مناسب داشته باشند از سطح گیاه بشوید.
البته میزان حساسیت به بارندگی به نوع محصول و فرمولاسیون آن بستگی دارد.
دمای بسیار بالا نیز میتواند خطر گیاه سوزی یا تبخیر سریع برخی ترکیبات را افزایش دهد. به همین دلیل، معمولا ساعات خنک تر روز برای انجام بسیاری از عملیات محلول پاشی مناسب تر هستند؛ البته همیشه باید دستورالعمل محصول مورد استفاده ملاک قرار گیرد.
ایمنی فردی هنگام سمپاشی
سموم کشاورزی می‌توانند برای انسان و محیط زیست خطرناک باشند؛ بنابراین هنگام کار با آن ها باید دستورالعمل ایمنی محصول به طور کامل رعایت شود.
استفاده از لباس کار مناسب، دستکش، محافظ چشم و تجهیزات حفاظتی توصیه شده روی برچسب اهمیت دارد. همچنین نباید کودکان یا افراد غیرمسئول در محل سمپاشی حضور داشته باشند.
مواد شیمیایی باید در محل مناسب و دور از دسترس کودکان و حیوانات نگهداری شوند و هرگز نباید در ظروف مواد غذایی یا نوشیدنی ریخته شود.
همچنین هنگام سمپاشی نباید غذا خورد، نوشیدنی مصرف کرد یا سیگار کشید. پس از پایان کار نیز شست‌وشوی مناسب دست ها و تجهیزات ضروری است.
سوالات متداول
زمان مناسب سمپاشی نهال گیلاس کی هست؟
زمان مناسب به منطقه، رقم گیلاس، شرایط آب و هوایی، مرحله رشد درخت و نوع آفت یا بیماری بستگی دارد. با این حال، میتوان برنامه کلی سمپاشی را براساس مراحل رشد درخت تنظیم کرد.
دوره کارنس در نهال گیلاس به چه معنی هست؟
دوره کارنس مدت زمانی است که باید بین آخرین مصرف یک سم و برداشت محصول فاصله وجود داشته باشد. این مدت برای هر ماده متفاوت است و باید دقیقا مطابق برچسب سم رعایت شود.
آفات اصلی باغ گیلاس چیا هستند؟
از جمله مشکلات احتمالی میتوان به شته ها، برخی حشرات مکنده، کنه ها و بعضی آفات میوه اشاره کرد.
درخت گیلاس یکی از درختان میوه محبوب و ارزشمند در بسیاری از باغ های میوه است که علاوه بر تولید محصولی خوش طعم و بازارپسند، در زمان گلدهی نیز جلوه بسیار زیبایی به باغ میدهد. با وجود این، پرورش موفق درختان گیلاس تنها به انتخاب نهال سالم، آبیاری مناسب، تغذیه و هرس اصولی محدود نمیشود.
نظرات ارزشمند شما به بهبود سایت کمک می‌کند