افزایش باردهی درختان زرشک

آشنایی با درختان زرشک


نهال زرشک با نام علمی berberis vulgarisاصالت در کشور های آسیایی، آفریقایی و اروپایی دارد.
ایران یکی از مهم ترین تولیدکنندگان این نهال است که سهم زیادی از تولید این دانه خوراکی را از آنِ خود کرده است. زرشک بومی مناطق معتدل و نیمه استوایی اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکای شمالی و جنوبی است. در ایران دو نوع زرشک دانه دار و بی دانه در گستره ای از مناطق خراسان، سمنان، تهران، آذربایجان، کرمان، اصفهان و فارس می‌روید.

نوع بی دانه زرشک به دلیل استفاده ی غذایی و دارویی متعدد، در ایران از نظر تجاری اهمیت بالایی یافته و به صورت درختچه ای بومی از گذشته های دور کشت میشده است. زرشک به دلیل خواص معجزه آسایی درمانی زیاد، گستره ی مقاومت در برابر شرایط نامناسب آب و خاک و نقش آن در صنعت و اثر زیست محیطی مهمی دارد، جز درختان میوه است. درختچه ای به ارتفاع کم تر از ۲ متر با شاخه های خاکستری رنگ است. برگ های درختچه ی زرشک به شکل تخم مرغی، سر نیزه ای یا اره ای ۴ تا ۵ سانتی متر به مراتب بلندتر از خارها و دارای دمبرگ هستند. گل ها در زرشک دارای ۶ گلبرگ، ۶ کاسبرگ و ۶ پرچم است.

زرشک گیاهی بی دانه و خودگشن است و تشکیل میوه در این درختچه براساس بکرزایی تحریکی (تولید میوه بدو عمل لقاح و از طریق تحریک مادگی) است. زرشک گیاهی اقلیم معتدل خشک و نیمه خشک است. برای تولید میوه کافی و عملکرد بالا به یک محل آفتابی با جریان هوای خوب احتیاج دارد. رشد رویشی این گیاه در دمایی حدود ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتی گراد در ماه های فروردین و اردیبهشت و گلدهی آن در دمای ۱۹ تا ۲۳ درجه شروع می‌شود. امکان کاشت نهال زرشک در بهار وجود دارد، اما باغداران اواسط فصل پاییز یا اوایل زمستان را بهترین زمان برای کاشت این درخت می‌دانند. درختچه ی زرشک پس از رشد در سن ۳ تا ۴ سالگی شروع به باردهی کرده و معمولادماه های اول سال زمان اصلی رشد رویشی این درخت است. بسیاری از انواع زرشک بی خطر هستند اما با این حال ممکن است زرشک سبب بروز آلرژی در حیوانات شده و عوارض گوارشی در پی داشته باشد. 


خواص زرشک

سبوس و ریشه ی زرشک حاوی مواد شیمیایی به نام آلکالوئید ایزوکوئینولین است. این ترکیبات دارای خواص آنتی بیوتیکی است و برخی از آن ها باعث پایین آوردن تب، کاهش تورم و فشارخون شده و به تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات قلب کمک می‌کند. برای برطرف کردن سوزش ادرار مفید است. واریس را درمان می‌کند. نقرس و روماتیسم را برطرف می‌کند. بی اشتهایی را برطرف می‌کند. اعمال دستگاه گوارش را منظم می‌کند و سوء هاضمه را از بین می‌برد. برای درمان زردی و یرقان موثر است. آن هایی که مبتلا به ورم طحال هستند می‌توانند برای معالجه از این گیاه کمک بگیرند. برای معالجه بواسیر نافع است. برای شست‌وشوی چشم، میتوان از جوشانده ی ریشه و ساقه ی زرشک استفاده کرد. برگ آن اسهال های مزمن را درمان می‌کند.

برگ زرشک دارای مقدار زیادی ویتامین c میباشد. و در مواقع آنژین و گلودرد، دم کرده ی برگ زرشک را غرغره کنید. مصرف زیاد زرشک و یا ساقه و برگ آن برای بانوان باردار مناسب نیست. میزان مصرف بالای این گیاه به مدت طولانی میتواند سبب ناراحتی معده و روده ها شود و جذب ویتامین B کافی در بدن را مشکل می‌کند. جویدن برگ زرشک، باعث محکم شدن لثه و دندان میشود. به سبب الکالوئید بربرین موجود در آن قادر به درمان اعتیاد به تریاک است. و به ترک اعتیاد معتادان کمک می‌کند. مضاف بر اینکه این اثر بخشی در حیوانات آزمایشگاهی که به طور مصنوعی به مرفین معتاد گردیده بودند به اثبات رسیده است. مصرف طبی زرشک به دوره مصر باستان میرسد که فراعنه و ملکه ها این گیاه را با تخم رازیانه به منظور درمان طاعون مصرف می‌کردند. امروزه، گفته می‌شود این گیاه درد مفصلی، روماتیسم ، تورم ناگهانی پسوریازیس را تسکین میبخشد. اروپایی ها و آمریکای شمالی از آن برای رنگ آمیزی لباس استفاده می‌کردند. اشکال موجود زرشک در شکل چای، کپسول، عصاره ها، مایع یا تنتورها و یا پماد موضعی عرضه می‌شود. اگر خرید نهال زرشک به صورت صحیح استفاده شود ماده دارویی بی خطری است اما در صورت باردار بودن از مصرف آن اجتناب ورزید. تداخل های احتمالی میزان مصرف بالای این گیاه به مدت طولانی می‌تواند سبب ناراحتی معده و روده ها شود. 

افزایش باردهی درختان زرشک

کودهای معجزه آور در افزایش باردهی و رشد سریع درختان زرشک


بهترین کود برای درخت زرشک می‌تواند باغداران را برای رسیدن به باروری زرشک های غول پیکر هدایت کند. زرشک یاقوت میوه هاست. و با توجه به خواص بی نظیر آن نیاز به توجه ویژه ای جهت تغذیه و پرورش دارد. بهترین کود برای درخت زرشک کودهایی است که شامل سه عنصر پتاسیم، فسفر و نیتروژن باشند. کود NPK کود کاملا مغذی است که همه این عناصر را با درصد مناسبی شامل می‌شود و بهترین کود برای درخت زرشک محسوب می‌گردد. رابطه بهترین کود برای برای زرشک و مقدار نیاز آن بسیار وابسته به هم هستند اما به طور کلی تغذیه درخت زرشک باید با کودهای حاوی عناصر اصلی و کودهای ریزمغذی انجام بپذیرد. در طب سنتی از خواص برگ درخت و خواص ریشه درخت زرشک کوهی نیز استفاده های درمانی میکنند‌. برای رشد سالم و تولید اقتصادی باید به صورت اصولی بهترین کود برای درخت زرشک را مورد مطالعه قرار داد. کودهای مایع ارگانیک دارای درصد قابل توجهی از نیتروژن و فسفر و عناصر غذایی از جمله پتاسیم، کلسیم، منیزیم، گوگرد، آهن، منگنز، مس، روی و بور میباشد. خوشبختانه کودهای سه بیست همه این عناصر را به صورت مساوی و به اندازه مطلوب درون خود دارد. این‌ کود در بین کشاورزان بسیار محبوب بوده و بدون شک از این کود در محصولات فراوانی استفاده می‌کنند.

 

کود روی برای درختان زرشک


کود روی به واسطه مواد آلی و گوگرد و همینطور باکتری موجود در آن باعث تغذیه گیاه در شرایط ایده آل شود. روی یک عنصر ریزمغذی است که وظیفه تولید هورمون رشد، فتوسنتز و همچنین فعالیت های آنزیمی در گیاه را بر عهده دارد. کود روی از مضرات خاک شور برای گیاه جلوگیری میکند که این امر سبب مقاومت بیشتر گیاه میگردد. روی در تولید و نگهداری کلروفیل که برای فتوسنتز ضروری است نقش دارد.
_ علائم کمبود روی: کمبود روی می‌تواند باعث کاهش تولید کلروفیل و افت عملکرد فتوسنتزی گیاه شود. روی به توسعه ریشه ها کمک میکند و مقاومت گیاهان در برابر تنش های محیطی مانند خشکی، دما های بالا و بیماری ها را افزایش می‌دهد. یکی از شایع ترین علائم کمبود روی، زرد شدن برگ های جوان به ویژه بین گلبرگ ها است در حالی که رگبرگ ها خود سبز باقی می‌مانند. این وضعیت به نام کلروز بین رگبرگ شناخته میشود. برگ های جدید ممکن است کوچک تر و به باریک تر از حد معمول باشند. این برگ برگ همچنین ممکن است شکننده و نازک باشند.

 

کود فسفر برای درختان زرشک


کود فسفر نه تنها به افزایش تقویت ریشه ها کمک میکند، بلکه دسترسی به آب و عناصر غذایی را نیز آسان تر می‌سازد. همچنین سبب مقاومت جوانه ها و افزایش تقویت گیاه در برابر عوامل تنش زا میگردد. بهترین زمان ممکن برای مصرف کودهای فسفاتی، بهمن یا اسفند است. این کودها باید به صورت محلول در آب به عنوان کود آبیاری یا محلول پاشی در خرداد یا تیرماه استفاده شود. باید به این نکته مهم توجه کرد که مصرف بیش از حد کودهای فسفری می‌تواند به اختلال در رشد گیاه و کمبود عناصر ریزمغذی مثل روی و مس منجر شود. با رعایت این نکات و استفاده به اندازه و متناسب از کودهای فسفری، می‌توانید بهترین کود برای رشد درخت زرشک را داشته باشید.

افزایش باردهی نهال و درختان زرشک

 

کود نیتروژن برای درختان زرشک


کود نیتروژن دار به عنوان بهترین کود برای درخت زرشک شناخته میشود به این دلیل که سبب رشد رویشی شده و باردهی به موقع محصول با کیفیتی فوق العاده را در پی دارد. کشاورزان با توجه به مناسب بودن قیمت کود نیتروژن مایع و فواید بی اندازه این کود هر ساله از این کود استفاده می‌کنند. زیرا به سرعت جذب گیاه شده و تاثیرات مثبت برای باردهی را فراهم می آورد.
مصرف این کود در سه مرحله مطرح شده است:
_ ابتدای فروردین ماه؛ یک سوم از اوره را هنگام آماده سازی خاک سایه انداز، در عمق ۳۰ سانتی متری با خاک مخلوط کنید. این روش بیشتر در دشت ها موثر است‌. در صورتی که که ارتفاعات، محلول پاشی اوره با غلظت ۴ در هزار بعد از ریزش گلبرگ ها پیشنهاد میشود.
_ یک ماه بعد؛ یک سوم دیگر از اوره را به صورت کود آبیاری استفاده کنید تا گیاه به خوبی تغذیه شود.
_ ماه مهر؛ در این مرحله محلول پاشی اوره با غلظت متناسب و به اندازه می‌تواند موثر واقع شود. 

 

در مورد افزایش باردهی درختان بخوانید : افزایش باردهی درختان سنجد

 

کود ۱۲۱۲۳۶ برای افزایش گلدهی درختان زرشک


کود ۱۲۱۲۳۶ یک کود کامل مغذی است که حاوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم میباشد. به این کود پتاس بالا هم می‌گویند. به دلیل داشتن پتاسیم بالا، به طور خاص برای افزایش گلدهی و بهبود کیفیت میوه ها استفاده می‌گردد. 
_ افزایش تعداد گل ها: پتاسیم در این کود برای تولید پروتئین ها و قندها در گیاه کمک میکند که این مواد برای تولید گل ضروری هستند‌.
_ بهبود کیفیت گل ها: این کود سبب افزایش استحکام بافت های گیاهی می‌شود و به گل ها کمک میکند تا در برابر تنش های محیطی مانند گرما و کم‌ آبی مقاوم تر باشند. 
_ افزایش تبدیل گل به میوه: پتاسیم در این کود نقش به سزایی در انتقال مواد غذایی از برگ ها به گل ها و میوه ها داشته و به بیشتر شده میزان تبدیل گل به میوه کمک میکند.
_ افزایش رنگ گیری و طعم میوه: این عناصر به افزایش تولید رنگدانه ها در میوه ها کمک کرده و باعث بهبود رنگ و طعم آن ها میشود.
کود پتاس بالا را می‌توان به صورت محلول در آب خالص و بدون املاح بر روی برگ ها محلول پاشی کرد. همچنین از طریق روش آبیاری می‌توانید کوددهی را به راحتی انجام دهید. بهترین زمان برای مصرف این کود، پیش از جوانه زنی و در طول فصل گلدهی است. 

 

کود سه بیست برای درختان زرشک


در مطالب بالا گفتیم که مصرف نیتروژن، فسفر و پتاسیم می‌تواند جزو بهترین کودها برای درخت زرشک باشد. اما نکته مهم اینجاست که درصد به اندازه این عناصر را نمی‌توان به صورت دقیق محاسبه نمود که این خود باعث آسیب رساندن به اندازه گیاه میشود. از این رو کشاورزان از کود سه بیست ۲۰۲۰۲۰ که درصد مشخصی از عناصر همچون، ۲۰ درصد فسفر و ۲۰ درصد پتاسیم را شامل میشود، استفاده می‌کنند. بدین گونه کوددهی با اندازه ای متناسب انجام می‌پذیرد و نه تنها هیچگونه آسیب به گیاه وارد نمی‌شود بلکه گیاه تمام مواد مغذی را به اندازه دریافت می‌کند و باغداران میتوانند شاهد رشد و بالندگی درختان و افزایش تناژ محصول بی نظیر باشند. به این ترتیب کود سه بیست کار کشاورزان را بسیار راحت نموده و نتیجه ای شگفت انگیز  در باروری را به دنبال خواهد داشت‌.

افزایش باردهی نهال و درختان زرشک

 

مواردی برای افزایش باردهی درختان زرشک


۱. انتخاب نوع مناسب: انواعی را انتخاب کنید که در منطقه و شرایط محیطی شما سازگاری بیشتری داشته باشند و زودتر به بار بنشینند.
۲. آماده سازی خاک: قبل از کاشت نهال، خاک را به خوبی شخم زده و کوددهی نمایید.
۳. آبیاری منظم: به خصوص در فصل های گرم و خشک، به طور منظم و به اندازه به نهال زرشک آب بدهید.
۴. هرس: هر ساله درخت زرشک را هرس کنید تا شاخه های خشک و بیمار حذف شده و نور و هوا به داخل تاج درخت بیشتر نفوذ کند.
۵. مبارزه با آفات و بیماری ها: با شناسایی و کنترل آفات و بیماری های زرشک، از کاهش محصول جلوگیری نمایید. برای این مساله میتوانید از کودهای مقاوم کننده آفات و بیماری ها استفاده نمایید.

 

نکات مهم در انتخاب بهترین کود برای درختان زرشک


انواع مختلف کودهای ارگانیک از جمله کود کمپوست. ورمی کمپوست. کود حیوانی پوسیده و گوگرد می‌باشند. این کودهای طبیعی از باقی مانده ی کرم ها و اجساد حیوانات و منابع طبیعی تشکیل می‌شوند که خواص بی نظیری برای متابولیسم رشد درختان بادام صورت کاملا ارگانیک دارند. همچنین مصرف کود آلی در زمین های پرورش زرشک بسیار ضروری است زیرا می‌تواند به بهبود کیفیت محصول و افزایش عملکرد کمک شایانی کند. دانستن در مورد زمان و روش مصرف کودهای فسفاتی می‌تواند کمبود های درخت زرشک را هر چه سریع تر شناسایی کند و گلدهی و افزایش تناژ بیشتر را شامل شود.

 

سوالات متداول

نهال زرشک در ایران به چه صورت کشت میشود؟

در ایران دو نوع زرشک دانه دار و بی دانه در گستره ای از مناطق خراسان، سمنان، تهران، آذربایجان، کرمان، اصفهان و فارس می‌روید.

نوع بی دانه زرشک به دلیل استفاده ی غذایی و دارویی متعدد، در ایران از نظر تجاری اهمیت بالایی یافته و به صورت درختچه ای بومی از گذشته های دور کشت میشده است.

خواص زرشک چیست؟

پایین آوردن تب، کاهش تورم و فشارخون شده و به تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات قلب کمک می‌کند

کودهای مناسب نهال زرشک چیست؟

کودهای مایع ارگانیک دارای درصد قابل توجهی از نیتروژن و فسفر و عناصر غذایی از جمله پتاسیم، کلسیم، منیزیم، گوگرد، آهن، منگنز، مس، روی و بور میباشد.